Aloña mendikatea

Natura, mendia, zuhaitzak, gurutzea, aterpea, artzaiak, Belar, Duru, Gorgomendi, Arantzazu... ______________________________________________________

2017(e)ko otsaila 6, astelehena

2017ko ZUHAITZ EGUNA

2017ko zuhaitz eguna Martxoaren 12rako antolatu zen, eta bat egin genuen Haurren zuhaitz egunekoak eta Aloña Lagunak taldekook, eguraldi euritsuan.

Landaketa berezia izan zen: 26 espezie Ulmus minor (Zumar hostotxikia - Olmo común) eta beste 50 Ulmus laevis (Zumar dilindaria - Olmo blanco). Foruen enparantzan bildu ginen goizeko 10:00etan, eta Logroñotik etorri ziren Zenynthia elkarteko kideak azalpenak eman zizkiguten, zumarrei esker bizi den tximeleta espeziearen inguruan. Ondoren erabaki genuen denok Iturrigorri aldera joatea, eta beste egun baterako uztea Duruko irteera.

Antolakuntza, Natur Eskolako Imanol Biain eta Aimar Uribesalgoren eta Imanol Artola basozainaren laguntzari esker egin zen.

Martxoaren 12koan hiru itxitura egin genituen, euripean, eta 50 zuhaitz inguru landatu. Baina hurrengo baterako geratu ginen itxiturok hobeto amaitzeko. Ondoren, Arantzazuko Sindika ostatura joan ginen salda beroa hartzera, kontu kontari.

Martxoaren 17an berriz, bederatzi lagun elkartu ginen itxiturak gogortzeko. Era berean, tximeletei eta zumarrei buruzko panel bat ipini genuen Iturrigorriko sarreran.

Azkenik, martxoaren 29an hiru adiskide elkartu ginen Durun, Urtiagainen gorde genituen azken hogei zumarrak lehendik zegoen itxituran sartzeko.

Izena emateko, bi aukera egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com

Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Jabier Atxa
2- Manoli Rivero
3- Antonio Alonso
4- Pili Aranguren
5- Iñazio Irizar
6- Imanol Artola
7- Imanol Biain
8- Idoia Bollar
9- Aimar Uribesalgo
10- Fernando Maiztegi
11- Itziar Igartua
12- Pepin Carmona
13- Arantza Barrena
14- Juan Agirre
15- Txaro Anduaga
16- Miel Anjel Irizar
17- Jabi Agirre
18- Koro Elorza
19- Juanje Anduaga
20- Jose Ruiz
21- Ramon Oregi
22- Belén Goñi
23- Izar Unzurrunzaga
24- Oskar Unzurrunzaga


2016(e)ko otsaila 29, astelehena

2016ko ZUHAITZ EGUNA


2016ko zuhaitz eguna Martxoaren 20rako antolatu ondoren, elur asko zegoelako Apirilaren 10era atzeratu genuen, eta eguraldiak bikain lagun zigun.

Goian elurrak jarraitzen zuelako, Durun ordez Foruen enparantzan elkartuko ginen goizeko 9:00etan, "Jaturabe-Arrikrutz" aparkalekuetako eremuetara joateko. Edo nahi izan zuenak, bertan 9:15etan.

Natur Eskolak gordeta zituen hogei urki landatu genituen. Beraz, Aloña mendiaren magal sakonean landatuko genituen aurten zuhaitzok.

Antolakuntza, Natur Eskolako Imanol Biain eta Aimar Uribesalgoren laguntzari esker egin zen.

Ondoren, Duruko Bittor Altuberen "Gure kabia" txabolara igo ginen gehienok kotxeetan, salda beroa eta gura adina txistorra eta Gomistegiko gazta jateko aukera izan genuela bertan, lagun giro ederrean.

Izena emateko, bi aukera egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com

Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Imanol Artola
2- Imanol Biain
3- Pili Aranguren
4- Iñazio Irizar
5- Fernando Maiztegi
6- Bittor Altube
7- Jabi Agirre
8- Maribi Korkostegi
9- Adela Korkostegi
10- Aimar Uribesalgo
11- Ismael Etxeberria
12- Manoli Rivero
13- Jabier Atxa
14- Santi Lizarra
15- Txaro Anduaga
16- Miel Anjel Irizar
17- Koro Elorza
18- Juanje Anduaga
19- Rafa Altuna
20- Txaro Arregi
21- Nagore Altube
22- Iñigo Ugarte
23- Ane Ugarte
24- Ekhi Ugarte
.

2015(e)ko urtarrila 31, larunbata

2015eko ZUHAITZ EGUNA

2015eko zuhaitz eguna martxoaren 15ean egitekoa zen, baina hamabost egun atzeratu genuen elurragatik, martxoaren 29ra. Berriro mendian elurra zegoenez, apirilaren 19ra atzeratu genuen.

Hirugarenean eguraldi bikaina izan genuen, eta Durun elkartu ginen, Unaimendin, goizeko 9:30etan, pista barrenean.

Antolakuntza, Natur Eskolako Imanol Biain, Aimar Uribesalgo eta Gontzal Mendizabalen laguntzari esker egin zen.

Ondoren, Bittor Altuberen txabolaren atarian, salda beroa eta gura adina txistorra eta Gomistegiko gazta jateko aukera izan genuen.

Aurtengoan, urkiak (15) eta lizarrak (25) landatu genituen, aurreko urteetako lekuetan, hutsuneak betez. Gainera, itxituretan haizeak eta elurak eragindako kalteak konponduko genituen.

Izena emateko, bi aukera egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com

Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Anton Inza
2- Imanol Biain
3- Iñazio Irizar
4- Fernando Maiztegi
5- Bittor Altube
6- Jabi Agirre
7- Antonio Alonso
8- Adela Korkostegi
9- Pedro Lopez
10- Rafa Altuna
11- Koro Elorza
12- Juanje Anduaga
13- Santi Lizarra
14- Fernando Talla
15- Txaro Anduaga
16- Migel Anjel Irizar
17- Pedro Zabaleta
18- Aimar Uribesalgo
19- Gontzal Mendizabal
20- Miren Urzelai
21- Axier Iraeta
22- Ametz Iraeta


.

2014(e)ko urtarrila 25, larunbata

2014ko ZUHAITZ EGUNA

2014ko zuhaitz eguna martxoaren 2an egin zen, domekan. Durun elkartu ginen, goizeko 9:30etan, giro onean. Eta lanerako prest, itxitura berria egin beharra zegoelako, sartu genituen berrogeita hamar lizarrak egoki babestuta geratzeko.

Antolakuntza, Imanol Artola eta Jon Ugarte basozainen zein Natur Eskolako Imanol Biain eta Jon Betanzosen laguntzari esker egin zen.
2012ko zuhaitz egunean, Juan Karlos eta Imanol Biain

Aurten, Juan Karlos Igartua adiskideari omenaldia egin genion, ezustean utzi zigulako. Bere hainbat lagun eta senide ere bertaratu ziren, eta zuhaitz bat landatu genuen, Lizartzako txabolaren parean, beheko taldeko argazkian ikusten den moduan. Gero, Aloña Mendi Kirol Elkarteko Lehendakaria den Anton Inzak, lau berba eskaini zion, hainbeste lan egindako lagunari, eta ekitaldia amaitzeko, denok bi bertso abestu genituen.

Ondoren, Lizartzako txabolaren atarian, salda beroa eta gura adina txistorra jateko aukera izan genuen.

Izena emateko, bi aukera egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com
Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Imanol Biain
2- Iñazio Irizar
3- Fernando Maiztegi
4- Bittor Altube
5- Imanol Artola
6- Jon Ugarte
7- Jon Betanzos
8- Anton Inza
9- Ismael Etxeberria
10- Manoli Rivero
11- Jabier Atxa
12- Antonio Alonso
13- Jabier Etxeberria
14- Jabi Agirre
15- Koro Elorza
16- Juanje Anduaga
17- Itziar Igartua
18- Pepin Carmona
19- Unai Carmona
20- Txaro Anduaga
21- Migel Anjel Irizar
22- Rafa Altuna
23- Ane Aizpeurrutia
24- Alberto Igartua
25- Antonio Merino
26- Iker Arregi
27- Gari Korkostegi
28- Arantxa Barrena
29- Juan Aguirre
30- Markel Arrazola
31- Jabier Urkia
.
.
ANTON INZAREN BERBAK
Ez dakit noiz eta nola, baina baietz esan neben, eta hemen nau konpromiso honen aurrean. Juan Karlos-i buruz berba egin behar, eta gainera, bera nik baino hobeto ezagutzen zuten pertsona askoren aurrean: familiakoak, lagunak, eta ezagunak, bakoitzak bere momentuak, bere anekdotak eta bere irudi bat edukiko duten pertsonen aurrean. Eta nire kasuan ere horrela da, beraz nire ikuspegitik berarekin edukitako harremanetan oinarritutako gauzak komentatuko ditut.

Juan Karlos, ni baino gazteagoa izanda ere, aspaldi ezagutu nuen, Aloña Mendiko futbol sailean, beste pertsona eredugarri batekin, Jose Luis Agirrerekin, ordu asko pasatzen zuen Azkoagain futbola zelaia ederki mantentzen, Gipuzkoako zelai honenetako bat izatea lortu arte.

Jose Luisek konfiantza guztia zeukan Juan Karlosengan, eta denborarekin, beti isilean egindako lan horiek ondo egiten, zarata handirik atera barik, “antolakuntza makina engrasaitteko” eguneroko lan sistematiko horiek egiten, konfiantza hori, direktiba guztira zabaldu zen, eta Jose Luis hil eta gero ere, edozein arazo agertzen zenean, Oñatiko futbolaren “alma materra” den Jabi Azpiazu bere aspaldiko lagunak zuzentzen duen direktibatik, Juan Karlosengana joten zuten, beraren esperientziagatik, eta bere jarreragatik, arazoa konpontzeko bideak topatuko zituela ziur zeudelako.

Aipatu dot, isilean, zarata handirik atera barik, argazkietan irten barik, inungo protagonismoa hartu barik egiten zituela lanak, eta horretan, Juan Karlosek, Aloña Mendiko beste pertsona garrantzitsu baten antza handia zeukan: Enrike Zubiagirre, denontzat betirako gure elkartearen ohorezko lehendakariak ere, ezaugarri horiek zeukan.

Orain arte, futboleko sailarekin lotutakoak aipatu baditut ere, jarraian Aloña Mendiko orokorreko zuzendaritzarekin lotutako kolaborazioak ere azpimarratzea noa, tabernako kudeaketan, asko laguntzen zuen, bai inbentarioak egiten, bai bodegero ikuspegitik, hornitzaileak gestionaitten, eta baita, tabernarako langile berrien hasierako egunetako “instrukzioak” ematen, bera beti elkartearen interesak defenditzen.

Baina, elkarte orokorrerako egiten zituen lan horien artean, bat azpimarratzea nahiko nuke, bai Enrikek eta bai beste guztiok ere berarekin geneukan konfiantzaren adierazgarriena dena: tabernaren gestioan, astero egin behar diren lan batzuk daude (batez ere LOTOarena, baina baita tabernako kontuak), eta udan, abuztuan, urtean zehar Enrikek egiten zituen lan hauek, bere eskuetan gelditzen ziren, eta lan horiekin batera, tabernaren ardura ere bai. Sekula ez zuen ezetzik esaten.

Nik esango neke, abuztuan, bera izaten zela Aloña Mendi elkartearen lehendakaria. Eta zoritxarrez, pertsona askok ez dute hau sinisten, baina nahiz eta epe askotan paroan egon, lan horiek beti direktibo bezala egiten zituen, sekula ezer kobratu barik.

2007an Garagardo festa antolatzen hasi ginen, eta noski, nola ez, bere kolaborazioarekin. 2012garren urtekoan, paroan denbora asko jarraian zegoela ikusita, karparen gabeko zainketa egitea proposatu genion, eta lan horri ere baiezkoa eman eta ondo bete zuen. Hau izan zen Aloña Mendirako egindako ordaindutako lan bakarra. Orain arte aipatu ditugun lan guztiak ikusita, edozein motatako lanak egiteko bere gaitasunak azpimarratuko neke, eta elkartearentzat “luxuxko komodina” izan dela esango neke.

Noski, aurreko dena aipatu ondoren, gure arteko harreman pertsonalak ere denborarekin sendotu egin zirela esateak ez dio inori harrituko, eta azken urte hauetan, koadrilako lagun bezala edukitzeko aukera eta ohorea izan dut.

Gaurko “konferentzia” honetan zertaz berba egin erabakitzeko, egun hauetan, bere familiakoekin, eta betiko koadrilako lagunekin egon naiz, beraien anekdotak edo bizitako egoera azpimarragarrienak hemen esateko, eta hauen artean bere gustuko esaerak azpimarratzen zuten:
- Bere arrebak eta ezagutu genuen guztiok askotan entzun genion, “Donde no hay mata no hay patata”, eta gehienetan arrazoiarekin erabiltzen zuen.
- “Zer xauk?” galdera egin ezkero, bere erantzuna izaten zen, “Egon-egon asko, baina txarto partiuta”.

Orokorrean, bere komentaixuak, umore zorrotzarekin eta sarkastiko xamarrarekin janzten zituen. Baina denaren gainetik, nik, entzuteko gaitasuna azpimarratuko neke, hau da, normalean, berak pentsatzen zuena esan aurretik, besteek esaten zutena entzuteko “pazientzia”. Hori bai, gero, berba egiteko erabakia hartu ondoren, luze berba egiteko pertsona zen, eta batez ere, ordu txikitan, mundua arreglaitten denbora konturatu barik aurrera joaten denean, prisa barik ibiltzen zen pertsona, nahiz eta hurrengo goizean konpromisozko lanak eduki.

Aipatutako konpromisu horietan oinarrituta, familian eta koadrilan ere, lehen komentautako “luxuxko komodin” paper hori betetzen zuela uste dut, eta askotan entzuten genion, familiakoekin batera edo bestera joan behar zuela bisitaren bat egitea, baserriko lanak egitera joan behar zela, lagunentzat landarak ekartzera ere bera joaten zen, edozein momentutan, lagun bateri laguntzera edo ospitalean zegoen ezagun bateri bisitatzera joatea ere bere ohitura normala zen. Kalezaharra elkartean egiten zituen lanak ere aipatzekoak dira, bertako hainbatek esandakoaren arabera, agertzen ziren arazoak konpontzeko, askotan, berarengana joten zuten.

Koadrilako lagunen arteko harremanak “engrasaitten” ere, pertsona berezia zen, Kalezaharreko elkartean berak antolatutako bazkari eta afariak ugariak ziren, eta urtean zehar nonbaittera joateko planak ere bai, beti karroaren aurrean tiratzen, lagunen arteko gauzatxoak “limatzen”, eta orokorrean bizi-poza eraitten.

Nahiz eta itxuraz, patxadako pertsonaren irudia eman, aktibitate askoko pertsona zen. Gauza asko gehiago daude, baina “konferentzia” hau luzatzea ere ez da komeni, eta geure artean, Juan Karlos-i buruzko beste pila bat komentaixu daudela ziur nago, baina komentaixu guztien gainetik, nik behintzat, gaurko egunean azpimarratzen dotena, hau da: Juan Karlosek utzitako irudi ederrarekin gelditzen naiz, eta berak zeukan balore on horiek gure artean ez galtzen saiatuko naiz.

Bukatzeko, norbaiti nik esandako zerbait ez bazaio ondo iruditu, barkamena eskatzen diot.

BI BERTSO, DENOK ABESTUAK
Aloña Mendi aldamenian
guztiz leku agerian
Lizartza eder hau aurkitzen da
aurtengo zuhaitz egunian.
Berrogeita hamar lizar (bis)
itxitura batian
eta azkena bakarrik,
Juan Karlos joan zitzaigun baina
izango du oroimenik.
.
Aloña bihotzean zeraman
mendi eta kirolean,
lanerako beti egoten zen prest
gustuko auzolanean.
Adiskide leiala (bis)
irribarrea ezpainean
denontzat berba jatorrak,
gaur hiri eskainitako zuhaitzari
babestu egiok sustarrak.
.

.

2013(e)ko otsaila 17, igandea

2013ko ZUHAITZ EGUNA



2013ko zuhaitz eguna martxoaren 17rako aurreikusita zegoen, baina atzeratu egin zen elur asko zegoelako. Data berria apirilaren 14a izan zen, domeka. Izan ere, 2012ko urrian hasi eta apirileko aurreko domeka arte, zazpi hilabetetan jarraian egin du elurra mendian.

Bien bitartean, landareak Natur Eskolan gorde ziren, lurrean sartuta, egoki. Mendian zuhaitzak sartzeko apirila ere garai egokia da, goian beranduago loratzen direlako landareak.

Eguraldi bikainaren laguntzaz, egitasmoak lehenetan jarraitu zuen, eta Durun elkartu ginen, goizeko 9:30etan, giro onean eta lanerako prest.

Antolakuntza, Imanol Artola eta Jon Ugarte basozainen zein Natur Eskolako Imanol Biain, Idoia Bollar eta Jon Betanzosen laguntzari esker egin zen. Guztira 52 zuhaitz landatu genituen, lizarrak, pagoak eta zumarrak, bertaratutako boluntarioei esker.

Aurreko urteetan sartutako lau guneetan hutsuneak bete ziren, hezitura berririk egin gabe: Aloñako pista barreneko eskumako eta ezkerreko itxituretan, Duruko pista gaineko itxituran, eta Ezkiztan. Landatzeaz gain, aurreko urteetan sartutako zuhaitzei inguruak aitzurrekin zupizahartu zitzaien, belarrak kenduz eta lurra apur bat jorratuz, sustarrak hobeto oxigenatzeko.

Ondoren, Duruko gunean Bittor Altubek duen "Gure kabia" txabolaren sutondoan eta atarian, salda beroa eta gura adina txistorra jateko aukera izan zen.

Izena emateko, bi aukera hauek egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com
Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Imanol Biain
2- Pili Aranguren
3- Iñazio Irizar
4- Fernando Maiztegi
5- Bittor Altube
6- Imanol Artola
7- Jon Ugarte
8- Anton Inza
9- Juan Karlos Igartua
10- Ismael Etxeberria
11- Jabi Agirre
12- Iosu Lizarralde
13- Manoli Rivero
14- Jabier Atxa
15- Antonio Alonso
16- Koro Elorza
17- Juanje Anduaga
18- Ekaitz Legorburu
19- Fernando Talla
20- Antonio Merino
21- Migel Anjel Zarketa
22- Marije Zubizarreta
23- Iker Arregi
24- Migel Anjel Irizar
.

2012(e)ko otsaila 5, igandea

2012ko ZUHAITZ EGUNA


2012ko zuhaitz eguna martxoaren 11an egin zen, eguraldiaren laguntzaz, Aloñako magalean, behe aldeko pista bazterrean. Durun elkartu ziren, goizeko 9:30etan.
Antolakuntza, Imanol Artola eta Jon Ugarte basozainen zein Natur Eskolako Imanol Biainen laguntzari esker egin zen. 1,80 zentrimetroko berrogeita hamar haritz kandugabeak (izen zientifikoa Quercus petraea) landatu ziren, bertaratutako boluntarioei esker. Izena emateko, bi aukera hauek zeuden:
A) Fernando Maiztegiri esanda, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidalita blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com

Landaketaren ondoren, Durun Bittor Altubek duen "Gure kabia" txabolaren sutondoan, salda beroa eta txistorra dastatzeko aukera egon zen.

Parte-hartzaileen zerrenda:
1- Imanol Biain
2- Pili Aranguren
3- Iñazio Irizar
4- Maribi Koskostegi
5- Antonio Alonso
6- Rosarito Anduaga
7- Migel Anjel Irizar
8- Fernando Maiztegi
9- Txaro Arregi
10- Jabier Etxeberria
11- Ismael Etxeberria
12- Anton Inza
13- Manoli Rivero
14- Bittor Altube
15- Jabier Arregi
16- Jabi Agirre
17- Koro Elorza
18- Juanje Anduaga
19- Adela Korkostegi
20- Pedro Lopez
21- Santi Lizarra
22- Wednesday Lopes
23- Mikel Biain
24- Iosu Lizarralde
25- Idoia Bollar
26- Itziar Igartua
27- Pepin Carmona
28- Arantxa Barrena
39- Juan Aguirre
30- Jon Betanzos
31- Ane Aizpeurrutia
32- Alberto Igartua
33- Juan Carlos Igartua
34- Antonio Merino
35- Angela L. Melville
36- Marilo Torrealdai
37- Jose Luis Fernandez Maure
38- Beatriz Igartua
39- Anjel Maiztegi
40- Imanol Artola
41- Jon Ugarte
.

2010(e)ko otsaila 16, asteartea

2011ko eta 2010eko ZUHAITZ EGUNAK


1.1 - 2011ko ZUHAITZ EGUNA
2011ko zuhaitz eguna martxoaren 6an egiteko asmoa zegoen, baina elurra zegoelako, martxoaren 27ra atzeratu zen. Aloñako magalean egin zen, goi aldeko pista bazterrean. Durun elkartuko ginen, goizeko 9:30etan. Eguraldi kaxkarra, hotza, haizetsua eta euritsua egokitu zen.
Antolakuntza, bestalde, bikainenetakoa, Imanol eta Jon basozainei zein Natur Eskolako Imanoli esker. Hogeita hamar lizar landatu ziren, bertaratutako boluntarioei esker. Izena emateko, bi aukera hauek egon ziren:
A) Fernando Maiztegiri esan, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bidali blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com

Landaketaren ondoren, Durun Bittor Altubek duen txabolaren sutondoan, salda beroa hartu genuen.


Parte-hartzaileak honako hauek izan ginen:
1- Imanol Biain
2- Anton Inza
3- Jabier Atxa
4- Manoli Rivero
5- Pili Aranguren
6- Iñazio Irizar
7- Fernando Maiztegi
8- Rosarito Anduaga
9- Migel Anjel Irizar
10- Maribi Korkostegi
11- Antonio Alonso
12- Migel Mari Korkostegi
13- Txaro Arregi
14- Jon Ugarte
15- Imanol Artola
16- Bittor Altube
17- Xabier Arregi
18- Koro Elortza
19- Juanje Anduaga
20- Iosu Lizarralde
21- Jabier Etxeberria
22- Ismael Etxeberria
23- Wednesday Lopes
23- Mikel Dorado
25- Mikel Biain
26- Pedro Zabaleta
.
.-----------
.
1.2 - 2010eko ZUHAITZ EGUNA
2010eko zuhaitz eguna martxoaren 21ean egin da (aurretik 14an egitekotan ginen, baina elur asko zegoelako, astebete atzeratu zen), Aloñako magalean. Durun elkartu gara, goizeko 9:30etan, eta pista bazterreko azken aurreko bihurgunean, 1.175 metro inguruko altueran, 30 zuhaitz landatu ditugu: 25 lizar eta 5 hagin.
Foru Aldundiko Imanol Artola basozainak eta Oñatiko Natur Eskolako Imanol Biainek zehaztu dute lekua, eta baita nola landatu.
Sartu dituzten boluntarioen zerrenda dator ondoren. Urtero antolatzeko asmoa dagoenez, aurten ezin izan duenak, 2011n izango du aukera.
Lizarark edo haginak sartzeko, honako lekuetan eman dituzte izenak:
A) Fernando Maiztegiri, Patrue Kaleko bere tailerrean, edo
B) Posta bat bad bidaliz blogaren helbidera: aloinalagunak@gmail.com.
Eguna lainotsua eta umela izan arren, euririk ez du egin, eta giroa oso ona izan da boluntarioen artean, auzolanean gogor lan eginaz bizpahiru orduz.
2010eko boluntarioak honakoak izan dira:
1- Iñazio Irizar
2- Pili Aranguren
3- Imanol Biain
4- Anton Inza
5- Maribi Korkostegi
6- Antonio Alonso
7- Jose Luis Fdez. Maure
8- Consuelo Astigarraga
9- Santi Lizarra
10- Rosarito Anduaga
11- Migel Anjel Irizar
12- Mailo Torrealdai
13- Manoli Rivero
14- Jabier Atxa
15- Koro Elortza
16- Juanje Anduaga
17- Adela Korkostegi
18- Pedro Lopez
19- Joxe Larrañaga
20- Felix Bengoa
21- Rafael Altuna
22- Ismael Etxeberria
23- Jabier Etxeberria
24- Iosu Lizarralde
25- Ekaitz Legorburu
26- Jexux M. Aranburu

.
-----------

2- EZAUGARRI FISIKOAK


2.1- EZAUGARRI OROKORRAK
Aloña-Aizkorri-Aratz karst-a Pirinioak eta Europako Mendien artean dago kokatuta, Euskal Herriaren erdigunean, Penintsula Iberiarraren iparraldean. Kantauri itsasotik 35 kilometrora egonik, bertara doazen Deba, Urola eta Oria ibaien sorlekua dugu.

Aizkorriko mendikateak erdi aldera mehetzen den arku itxura dauka, V itxura duen Araotzeko haranaz erdibituta. Mendebaldeko zatian geratzen diren gailur ezagunenak honakoak dira: Orkatzategi (874 m.), Andarto (1076 m.) eta Kurtzeberri (1164 m.). Mendebaldera dauden gailur entzutetsuenak, berriz, beste hauek: Aloña/Gorgomendi (1248 m.), Aizkorri (1528 m.), eta Aratz (1433 m.).

Mendikateak 51 km2-ko zabalera dauka, iparralderuntz Oñati, Legazpi eta Zegamako udalen artean banatuta, eta erdialderuntz Gipuzkoa zein Arabako hainbat herritako Urkilako Partzuergo Orokorrera.

Mendikatera igotzeko biderik samur eta estimatuena Arantzazutik abiatzen da, baina badira bideak Belar, Udana, Otzaurte-San Adrian, Araia edo Zalduendotik. Batzuk besteak baino maldatsuagoak, baina denak ere erabiliak gaur egun.

Aloña-Artzanburu erdi mailako mendien klimatologia bailarakoarekin alderatuta erabat ezberdina dugu, alderdi ugarik eragiten baitute: haizearen norabidea zein intentsitateak, laino eta hodeiak, erradiazioak, prezipitazioak, tenperaturak eta lurrinketak.

Urteko prezipitazioa ugaria da, 2000 eta 2200 mm.koen artekoa, berdintasun handiz banatua urtean zehar, izan ere garairik lehorrenean ere, aixkomentean uztaila/abuztua, batez besteko 100 mm. euri jasotzen baitira. Abendua izaten da hilik euritsuena, apirilarekin batera, eta oro har 180 bat egunetan izaten dugu euria eta horietatik 40ren baten elurra da Aloñako mendikatean.

Tenperaturari dagokionez, uda aldera egunak epelak izaten dira usu, eta hotzak neguan. Mendian izugarrizko eragina dauka haizeak, eta maila apalagoan erlainoak, aipatutako tenperatura gradu batzuetan jaisteko. Aloñako gurutze inguruan tenperatura batez besteko 7 gradu ingurukoa da, hotzenak 2ºak izanik urtarrilean eta beroenak 15ºkoak abuztuan. Egunik hotzenetan, berriz, han goian termometroa –14ºraino ailegatzen da.

Eguzki-ordu garbiei dagozkienez, lainoak edo eguraldi txarrak direla eta, nahiko urriak dira: 1300 ordu urteko, gutxi gorabehera.

Haizeak berriz, nahiko apalak izaten dira urtean zehar, aldiro 200 km/orduko indarra hartzen badute ere, ipar-ekialdekoak direnean bereziki. Dena den, urteko gehiengoa kontuan hartuta, mendebaldeko haizea dugu nagusi. Ipar haizea dabilenean berriz eskuarki xirimiria dakar, zelaietako belargune orlegien mesederako. Udazkenean bestalde, badaki hego epelak jotzen, ehiztarien eta maiteminduen mesederako.

Amaitzeko, euri frankoaren eraginez uraren balantzea positiboa da urtearen gehiengoan. Dena den, lurraren ur-atxikimen ahalmen ahularen ondorioz, tartekako garai lehor motzek eragin kaltegarriak ekar diezaiokete landarediari. Azken azterketen arabera, lurreko karst-en artetik 1600 mm. inguru ur doaz, eta lurrinduz berriz, urtero 600 mm.
.
.---------------

2.2 - LANDARERIA
2.2.1- ISURIALDE KANTAURIARREKO ETA TRANTSIZIO-ESKUALDEETAKO LANDARERIARI BURUZKO IDEIA OROKORRAKHiru mendi-lerrok zeharkatzen dute ekialdetik mendebaldera Euskal Herriko hegoaldea, oro har:
- Iparraldeko mendiak: Aralar, Aizkorri, Elgea-Urkilla, Gorbea, Salbada eta Ordunte,
- Trantsizioko mendiak: Badaia, Gasteizko mendiak, Entzia, etab.,
- Hegoaldeko mendiak: Arzena, Kantabria eta Kodez.

Hiru egitura garai hauek lau haran-multzo mugatzen dituzte euren artean: haran atlantikoak lehen mendi-lerroaren iparraldean, haran subatlantikoak lehenengoaren eta bigarrenaren artean, trantsizio-zonako haranak bigarrenaren eta hirugarrenaren artean, eta arabako errioxa azken mendizerren hegoaldetik.

Haize nagusiak ipar-mendebaldekoak dira, eta kantauri aldetik mediterraneorantz garraiatzen duten hezetasun atmosferikoak maila desberdineko eraginez ukitzen ditu, topografiaren arabera, aipatutako eskualdeak, beraien landare-paisaia bereziaren moldakuntzan parte hartuz.

Haran atlantikoaren erliebea oso malkartsua da, haran estu eta mendien etengabeko segidaz eraturiko gorabeherez josia. Trantsizio-eskualdeetako erliebea askoz ere leunagoa da: haran zabalak eta muino txikiak dira bere ezaugarriak.

Plubiometriako emaitzak ere guztiz desberdinak dira alde bietan: zonalde atlantikoan erraz gainditzen dira 1.000 mm-ak (eta 2.000 mm-tik gora pasatzen dira uren banalerroko mendien goialdean), baina Haran Subatlantikoetan urteko euritza nekez igotzen da 800-900 mm-tik gora, eta udaldian lehorte txiki bat gertatzen da.

Tontorrik altuenak Aizkorriko mendizerran (1.544 m.) eta Kantauri-Mediterraneoko uren banalerroan aurkitzen dira, berau klima-muga garrantzizkoa bihurtuz. Banalerroaren iparraldean NW-ko haize hezeek ekarritako plubiositate handiak, mendi-laino usuek eta erliebe malkartsuak eraginda, landare menditarrak behe-altitudeetan azaltzen dira. Oso normala da, Gipuzkoan batez ere, haritz kandudunari dagokion altitudean pagoak aurkitzea. Hezetasun atmosferiko iraunkorraren itzalpean ibar eta haitzarteetaraino jaisten dira pagoak.

Aloña inguruko lurraldean bi landaredi-maila bereizten dira: muinotarra eta menditarra. Lehenengoa, behe-lurrei dagokiena da eta jatorrizko paisaian haritz kankudunare hariztiak (Quercus robur) izan ziren nagusi. Lehortasun edafiko handiagoko aldeetan, artadia (Q. Ilex) gailentzen zen eta oraindik ere gailentzan da, estaia menditarrean ere abiatuz. Haltzadiak (Alnus glutinosa) zeuden ur-ibilgu guztien ertzetan , mendi-erreken ertzetan barne. Estaia muinotarren gainean (beti ere mendi-hegal bakoitzaren begiralde, malda, eta abarrek gorago edo beherago ezarritako altitudean), estaia menditarra kokatzen da, garai batean gure mendiak erabat jantzi zituzten pagadien nagusigoa. Estaia mediterranean (inoiz muinotarrean ere bai) aurki daitezke bestelako batzuk ere, ameztia (Quercus pyrenaica), haritz kandugabearen hariztiak (Q.petraea) eta haritz hibridoen harizti kaltzikolak. Baina guztion presentzia oso eskasa da.

Azkenik, esan beharra dago gaur eguneko paisaia guztiz eraldatuta aurkitzen dela, salbuespenak salbuespen, berezko baso-masa txiki eta hondatu batzuk bakarrik geratzen baitira. Paisaiaren osagai nagusiak belardi, labore-lur eta konifero kanpotar birlandatuen sailak dira, eta hauen artean intsinis pinua (Pinus radiata edo P. insignis) da alde handiarekin hedatuena eta ugariena.

2.2.2- OÑATI-ALOÑAKO LANDAREDIA
- Artadi kantauriarra
Izaera batik bat mediterranearra duen landaredia, iraganeko aro eta klimetako erlikia da. Isurialde kantauriarrean eta isurialde mediterranearrean aurki daitezke, altitude gutxiko haran eta haitzarte babestuetan.

Artadia lurzoru lehor, ia-eskeletikoetan gurentzen da, estaia muinotarreko edo behe-menditarreko begiralde eguzkitsuetan. Oinarrizko substraktuak aukeratzen ditu aixkomentean, bereziki kararriak, eta batzuetan margak, noizbehinka silize gainean ezartzen bada ere.

- Erkamezti-harizti kaltzikola
Quercus pubescens eta Q. Faginea espezien hibridoak dira eta sarritan Q. Robur eta Q. Pyrenaica-ren introgresioa ere erakusten dute. Mendi-hegal kararritsu edo, gutxiagotan, margatsuetan ezarritako baso-formazio hauek garrantzi txikikoak dira. Zuhaitzek eite erdipurdikoa lortzen dute, eta estaldura eskasa. Belarki-geruzan albitz-belarra (Brachypodium pinatum) nagusitzen da, pre-txilardi atlantikoa deituriko unitateko landare basofilo batzuekin batera.

- Ameztia
Ametzari (Quercus pyrenaica) lurzoru aske, hareatsu, ondo drenatuak eta substratu silizeotan ezarriak zaizkio atsegin, eguterako eta laino gutxiko inguruetan. Gure mendi silizeoetako eguterek eta gailurrek eskainitako baldintzak aukeratzen ditu, eta berdin isurialdearen hegoaldeko zenbait lautada hareatsutakoak.

Ameztietako floran hainbat landare azidofilo sartzen dira (haietako asko txilardi-otadietako berdinak), hala nola: Pseudarrhenatherum longifolium, Pteridium aquilinum, Arenaria montana, Deschampsia flexuosa, Potentilla erecta, Vaccinium myrtillus, Melampyrum pratense, Agrostis curtisii, oteak, txilarra, etab.

Ametz banakak eta ametz-zuhaiskak edo haren eta haritz kandudunaren hibridoak leku askotan ikus daitezke oso sakabanatuta. Legazpi, Oñati eta Arrasateko lurralde batzuk dira egokienak haren ezarpenerako, eta oraindik ere mantentzen dituzte baso hauen aztarnak, oso murriztuta eta degradatuta egon arren.

- Harizti azidofiloa eta harizti-baso misto atlantikoa
Euskal Herriko isurialde kantauriarrean, estaia muinotarrean ia nagusitasun osoa duten landaredi potentzialak dira.

Haritz kandudunaren nagusitasuna duten basoak bi motakoak izaten dira beren kokalekuaren arabera: mendi-hegaletako zoru oso zidoetakoak edota errekagune nahiz troka-hondoetan, pH ia neutroa duten lur-zoruetakoak.

Lehenengo baso-motan landare nabarmenki azidofiloen alkarteak aurkitzen dira, hala nola: Blechnum apicant, Dryopteris dilatata, Pteridium aquilinum, Hypericum pulchrum, Teucrium acorodonia, Deschampsia flexuosa, Pseudarrhenatherum longifolium, Hieracium laevigatum, Lonicera peryclimenun, etab. Gainera, Castanea sativa eta zenbait zuhaiska edo arbolatxo: Ilex aquifolium, Pyrus cordata, Betula celtiberica, eta Frangula alnus.

- Quercus petraea-ren hariztia
Haritz kandugabeak, Quercus petraea, ez du inoiz sail handirik okupatu Euskal Herrian, eta han-hemenka azaltzen da Udanatik Aloña alderantz, bereziki silizeo lekuetan. Haritz kandugabea azaltzen den inguru berberetan kokatzen da ametza ere gehienetan. Ekologikoki, honen eta haritz kandudunaren edo pagoaren tarteko ingurugiroan kokatu ohi da.

- Urkidia
Urkiaren (Betula celtiberica) nagusitasuna duten arboladiak nahiko usuak dira kantauriko isurialde leku batzuetan. Ia beti formazio sekundarioak dira, hariztien edo pagadi azidofiloen mozketa edo degradazioarekin abiatuak. Era berean, zoru ez-egonkorretan unadak eratzen ditu urkiak aipatutako basoetan. Urkiak pinudi birpopulatuen mozketa-sail batzuk ere kolonizatzen ditu.

- Pagadi kaltzikola edo eutrofikoa
Lur neutroetan edo substratu basiko karbonato-edukin altukoetatik eratorritako lur ez oso azidoetan bizi ohi dira pagadi kaltzikoa eta eutrofiloak. Bestelako substratuetan dagoenean, nahiz eta hauek basikoak izan, lur-zorua azidifikatu egiten da plubiositate hain handiak eragindako lixibazioagatik. Ondorioz, pagadi eutrofikoak askoz ere urriagoak dira azidofiloak baino.

- Pagadi azidofiloa
Lur gehienak azidoak izanik, pagadi gehienak mota honetakoak dira. Baso hauek pobretuta aurkitzen dira jasandako ustiaketa gogorragatik, eta bere florako espezie aipagarrienak honakoak dira: Ilex aquifolium, Vaccinium myrtillus, Deschampsia flexuosa, Blechnum spicant, Oropteris limbosperma, Veronica officinalis, Luzula multiflora, Luzula sylvatica, Oxalis acetosella eta Euphorbia dulcis.

- Haltzadi kantauriarra
Ibai eta erreka guztietan haltza (Alnus glutinosa) izaten da zuhaitzik ugariena. Batzuetann gainera, kolonizatzaile bezala ere badihardu ezponda, lur urratu eta sakonune hezeetan. Ibai-ibilguak luzera osoan haran estuetan artekatuta dabiltzanez, haltzadiak galeri basoak izan ohi dira, oso estuak. Are gehiago gaur egun, ilara bakarra edo ilara batzuetara murriztuta geratu direnean. Horregatik, berehala iragaten da haltzadiko landare-elkartetik harizti-baso mistora.
.
.-------------

2.3 - GEOLOGIA
2.3.1- ESTRATIGRAFIA
Irizpide paleogeografiko eta tektonikak kontuan hartuta, Aloñako mendikatea Bilbotik Altsasura doan failan kokatzen de, Albocenomaniense edo Supraurgoniano gunean.

Udanatik Artzanburura doan bidetik azter daiteke ondoen lurraren egitura estratigrafikoa, hareharriz eta lutitaz osaturik bereziki, bata eta bestearen presentzia antzerakoa izanik.

Botreaitz-Aizkorriko mendikatean kararrizko hiru multzo nabarmen antzematen dira, materiale karbonatuez bereiztuta. Beheko lisotomoan kararria izanik nagusi, tarteka oparoak dira rudisten muinoak eta ostreidoen bihoermoak. Erdikoan lur-tartekatze nabarmenik gabeko kararri ugariak daude, eta hirugarren lisotomoan kararri estratifikatuei dagokien zati basala aurkitzen da. Lisotomo hauek neurria aldatuz doa 20 metrotik 125eraiano.

Oñatitik Arantzazura doan bidetik ikusten den legez, ale xeheko hareharri karedunen iluneko multzoak nabarmentzen dira, eremu dezimetroekin estratifikatuta eta margak tartekatuz. Hori horrela, Botreaitz eta Artzanburuko hegoaldeko maldetan hareharrizko marga ilunak ugariagoak dira, metro batzuetako potentziako bustin kareduna tartekatzen zaizkiela. Sarri askotan margak kaltzifikazioa galduta dute, eta lutita zein limotita ilunaren antza hartzen dute.

2.3.2- SEDIMENTULOGIA
Milioika urtetan ur azpian egon diren gure lurralde hauek, aro eta fase ezberdinetako aldaketaz lortu dute gaurko itxura hartzea. Ziklo sedimendarioak honakoak izan ziren:

- Hauteribientse/ Marremiense zikloa (Purbeck-Weald): Itsas eremu lurtar bihurtzen den trantsizio aztarna bereziak antzeman daitezke. Lurralde batzuetan ostreidoen biohermo txikiak eta rudistak garatzen dira.

- Urgoniano zikloa (Behe-erdiko Aptiense Albiense): Hiru sekuentziatan utzi dizkigu bere aztarnak: kareharriak, litosomoak eta ezponda handiak. Ziklo honetan lautadak failekin tartekatzen dira eta mendizerrak agertu.

- Albozenomaniense zikloa (Albiense erdi-goiko eta Zenomaniense erdikoa): Lurraren historian ziklo honek amaitzen du itsas-zikloa. Urgoniano garaiko erliebe arrezifalen gainean bertako sedimentu hiatoak sortzen dira, haien komunitate biologikoaren bizitza amaituz. Era horretan, kareharrizko ezarpenak nagusituko dira.

- Goi kretaziko zikloa (Zenomaniense eta Kanpaniense): sedimentu margoso eta kareharrizkoak dira ugarienak.

2.3.3- GEOLOGIA ESTRUKTURALA
Oñatiko herria Bilbo-Altsasu faila handiaren bidean dago kokatuta, eta horrek bereizten du Behe eta Goi Kretazikoko materialak.

Alboko marrazkian ikus daitezkeenez, failaren aldamenetan hainbat tolestura ertain daude Ipar 120º – 130º Ekialde norabidearekin: San Prudentzioko sinklinala, Oñatiko sinklinala, Udalako antiklinala, Garagartzako antiklinala, etab.

Oñatiko sinklinalak Ipar-Mendebalde Hego-Ekialdeko orientazioa du, hego aldean ukitzen duen San Prudetziokoaren berbera, eta jarraipen kartografikoa dauka, Aizkorriko failak amaiera badakarkio ere. Horren babesean sortutako egitura sinklinalaren hegoa, ostera, Ipar-Hego tolesturak desitxuratzen dute.

Bilboko failak aski norabide zuzena darama Aloñako mendikatean, Aratz igaro arteraino, hegoaldeko joera duela beti ere. Bere zeharkaldian haustura paralelo garrantzitsu batzuk ditu eta nabarmenena ipar aldeko fazies Weald zerrenda da.
.
.-------------

2.4 - HAITZULOAK
2.4.1 - ALOÑA ALDEKO HAITZULOAK
1- Akaitz 1
2- Akaitz 2
3- K-25
4- Belatxingaitz
5- Maila
6- Harlepoko zuloa
7- Duruko meategia
8- Kostain Potolo
9- Azkonar Zulueta goikoa
10- Duru 2
11- Akaitz 3
12- Kosotxo
13- Azkonar Zulueta behekoa
14- Aloña bizkarreko koba
15- Lizartzako iturria
16- Buetraitz 5
17- Buetraitz 9
18- Buetraitz 6
19- Buetraitz 10

20- Atxuriko meategia
21- Buetraitz 4
22- Buetraitz 3
23- Buetraitz 1
24- Haginagako leizea
25- Buetraitz 7
26- K1
27- Aloña iparraldeko koba
28- KL 1
29 Buetraitz 2
30- 30
31- Gorgomendi 1
32- Aloña bizkarreko leizea 2
33- Aloña bizkarreko leizea 3
34- Ubaoko urzuloa
35- Belargo leizea
36- Kataosteko meategia
37- Ezaetako koba
38- Gomistegi.

-2.4.2 - ALOÑA "I" HAITZULOA
Kokapena: Aloña Mendiko iparraldeko magalean. Long.: 02º 23’ 35’’, Lat. : 42º 59’ 53’’, Alt.: 1.250 m., X.: 549.756 Y.: 4.760.568 Z.: 1.250.
Deskribapena: Haitzuloak bi galeria ditu. Bietako handiena M. aldera zuzendua dago eta 55 m.ko luzera eta 10 m. altuera du. Beste galeriak 30 m.ko luzera eta 7 m.ko altuera du. Sarrera estua da, eta 6 m.ko altuera du. Materialak sarreran eta galeria handienaren bukaeran aurkitu ziren.
Historia: Oñatiko Aloña Mendi Espeleologia Taldea - A.M.E.T. elkarteko kideek aurkitu zuten aztarnategia eta bertako materiala kontu handiz jaso zuten.
Materiala: Fauna-hezurrak. Ugaztunak: Ursus arctos.
Sekuentzia kulturala: Zehaztugabea.

2.4.3 - UBAOKO URZULOA
Ubaoko ur-ezkutuak Aloña mendiaren magaleko behealdean daude, eta urteetan Oñatiko herriaren edateko ur-sarearen oinarrietako bat izan dira. Bere ahoa kararrizkoa den dozenaka metroko horma bertikal baten pean dago, kararri urgoniana eta argilita supraurgonianaren artean, 620 metroko altueran.

Bere mailaren mantenurako Aloñatik Kataberarainoko rudisten lurretatik datozen urak jasotzen ditu, uraren beste inongo irteerarik ez baita oraino aurkitu. Izan ere, ezagutzen diren lurpeko korronteek Kataberako meategikoa eta Kataberako Haitzulo 3 eta Haitzulo 5ekoak dira soilik. Urteko batez besteko emaria segunduko 200 litrotan dago.

Ubaoko ur-ezkutuetan abiatzea askea da une oro, eta Aloña Mendiko Espeleologia Taldearen aldetik aztertua izan den hodi aktiboa 525 metro sartzen da mendian barrena, Iparmendebal - Iparekialde norabidean. Sasoi baten, Urkuluko urtegia egin aurretik, Ubao zen Oñatiko ur-hornitzaile nagusia.
.
.---------------